Coraz więcej Polek i Polaków mieszkających poza granicami kraju bierze udział w polskich wyborach. W wyborach parlamentarnych w 2023 roku do głosowania za granicą zarejestrowało się ponad 636 tys. osób, a frekwencja wśród nich przekroczyła 90%. Rosnącej aktywności wyborczej Polonii towarzyszą jednak bariery organizacyjne i pytania o to, czy obecny system w wystarczającym stopniu odpowiada na potrzeby obywateli mieszkających poza Polską.
Projekt „Polonia–Warszawa, wspólna sprawa” powstał, aby przyjrzeć się udziałowi Polonii w polskich wyborach z perspektywy prawnej, organizacyjnej i społecznej oraz zaproponować rozwiązania, które mogą ułatwić korzystanie z praw wyborczych za granicą.
Głosowanie za granicą – rosnąca skala, nowe wyzwania W ramach projektu eksperci analizowali, jak zmieniał się udział Polaków mieszkających za granicą w wyborach, jak organizowane jest głosowanie poza krajem oraz w jaki sposób głosy te uwzględniane są w wynikach wyborów.
Jednym z najważniejszych problemów pozostaje dostępność głosowania. W wielu państwach wyborcy muszą pokonywać znaczne odległości, aby dotrzeć do lokalu wyborczego, a wraz ze wzrostem liczby głosujących coraz większym obciążeniem staje się także praca zagranicznych komisji wyborczych.
Projekt zwraca również uwagę na sposób reprezentacji Polonii. Obecnie głosy oddane za granicą w wyborach parlamentarnych przypisywane są do okręgów warszawskich, mimo że wyborcy mieszkają w różnych częściach świata i nie są związani z Warszawą. Skala głosowania za granicą sprawia, że coraz częściej pojawia się pytanie o potrzebę zmiany tego rozwiązania.
Głos Polonii Ważną częścią projektu były spotkania i warsztaty z przedstawicielami środowisk polonijnych zorganizowane w Edynburgu jesienią 2024 roku. Uczestnicy dzielili się doświadczeniami jako wyborcy, członkowie komisji i obserwatorzy wyborów oraz wskazywali problemy, z którymi spotykają się podczas głosowania poza Polską.
Ich perspektywa została uwzględniona w publikacji wraz z analizami ekspertów. Projekt pokazał również znaczenie współpracy konsulatów z lokalnymi organizacjami polonijnymi przy organizacji wyborów, edukacji obywatelskiej i docieraniu z informacją do wyborców.
Publikacja Efektem projektu jest raport „Polonia–Warszawa, wspólna sprawa. O udziale Polonii w polskich wyborach”, łączący analizy eksperckie, dane dotyczące udziału Polonii w wyborach oraz doświadczenia samych Polaków mieszkających za granicą.
Przeczytaj raport „Polonia–Warszawa, wspólna sprawa. O udziale Polonii w polskich wyborach” Projekt „Polonia–Warszawa, wspólna sprawa” został zrealizowany z finansowym wsparciem Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w ramach dotacji uzyskanej z konkursu „Senat-Polonia 2024”.
