zamów kwartalnik!

W stronę aktywnego nadzoru
Marylin Wyatt

Globalny kryzys zarządzania korporacjami, rosnący wpływ i wartość aktywów organizacji pozarządowych oraz zasadnicze zmiany mechanizmów ich finansowania to tylko niektóre z czynników, które nakładają nową odpowiedzialność na organy nadzoru w organizacjach pozarządowych. Czy w ślad za skandalami korporacyjnymi pójdą skandale dotyczące tych organizacji? Autorka analizuje główne przyczyny kryzysu zaufania inwestorów do nadzoru w firmach oraz próby naprawienia sytuacji przez wprowadzenie nowych przepisów.
Podobnie jak w przypadku korporacji, również w amerykańskim sektorze non-profit w centrum uwagi znalazły się standardy nadzoru. Stanąwszy wobec najpoważniejszego kryzysu od co najmniej pokolenia, amerykańskie organizacje pozarządowe muszą stawić czoła narzuconym z zewnątrz przepisom oraz samoregulacji. To samo dotyczy organizacji europejskich, także tych z Europy Środkowo-Wschodniej. Najistotniejsze problemy związane z nadzorem w organizacjach tego regionu to: lekceważący stosunek do organów nadzorczych; niedopracowane przepisy, niespójna struktura fundacji i stowarzyszeń; zniko-ma rotacja kadr w radach nadzorczych, niekwestionowana dominacja kadry zarządzającej; konflikty interesów członków rad nadzorczych, zbyt blisko związanych z zarządami. W wielu organizacjach rola organów nadzorczych nadal sprowadza się do wymiaru formalnego oraz do funkcji reprezentacyjnej. Ponadto sektor pozarządowy boryka się z większym być może wyzwaniem: proaktywnego, nie tylko reaktywnego podejścia do nadzoru i przestrzegania standardów etycznych. Organizacje w Europie Środkowo-Wschodniej nie poświęciły nadzorowi jak dotychczas zbyt dużo uwagi. Autorka rekomenduje podjęcie wspólnych działań na rzecz poprawy nadzoru, nim inicjatywa taka zostanie wymuszona jakimś spektakularnym kryzysem. Szczególną uwagę poświęca standardom i etycznym kodeksom postępowania oraz mechanizmom egzekwowania zasad.
 
Instytut Spraw Publicznych; ul. Szpitalna 5 lok. 22; 00-031 Warszawa; tel. /22/ 556 42 60; fax /22/ 556 42 62; e-mail: isp@isp.org.pl