zamów kwartalnik!

Opodatkowanie podmiotów trzeciego sektora podatkiem dochodowym od osób prawnych
Ireneusz Mirek

Wykładnia przepisów dotyczących zwolnień podatkowych stosowanych wobec podmiotów trzeciego sektora w zakresie podatku CIT stwarzała dotychczas znaczne problemy. Nie rozwiały ich, niestety, ostatnie nowelizacje przepisów Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Autor analizuje najbardziej kontrowersyjne kwestie w tej dziedzinie: zakres przedmiotowy zwolnień; rozbież-ność między przeznaczeniem i wydatkowaniem dochodów; opodatkowanie spółek tworzonych przez stowarzyszenia; zwolnienie od podatku dochodów organizacji pożytku publicznego oraz zwolnienie od podatku dochodów ze składek członkowskich. Przedstawione są zwłaszcza wątpliwości powstałe na skutek niepełnego dostosowania Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop). Nowe przepisy regulujące opodatkowanie dochodów organizacji pozarządowych trudno uznać za dostatecznie jasne. Sprawę dodatkowo kompli-kują kontrowersje wokół uprawnień kontrolnych organów podatkowych w odniesieniu do organizacji tego typu, zwłaszcza w zakresie badania statutów i postanowień tam zawartych. Jednocześnie - jak zauważa autor - nowe przepisy tylko w niewielkim zakresie ograniczają możliwości niezgodnego z intencjami ustawodawcy wykorzystywania zwolnień podatkowych przez podmioty trzeciego sektora. Zachowanie zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop, dotyczącego podatników przeznaczających dochody na prefero-wane cele statutowe, wysiłki takie skutecznie niweczy. W tym zakresie ustawodawcy wyraźnie zabrakło konsekwencji. Pozytywne zmiany to usunięcie zwolnień dotyczących dochodów ze składek członkowskich w organizacjach politycznych, zawodowych i społecznych oraz wprowadzenie nowego zwolnienia dotyczą-cego organizacji pożytku publicznego. Ta ostatnia regulacja jest szczególnie cenna ze względu na przeniesienie, w pewnym zakresie, ciężaru regulacji zwolnień z płaszczyzny przedmiotowej z art. 17 ust. 1 pkt 4 updop na płaszczyznę podmiotową, co wymusza na wielu organizacjach poddanie się dodatkowej weryfikacji i ściślejszemu nadzorowi.
 
Instytut Spraw Publicznych; ul. Szpitalna 5 lok. 22; 00-031 Warszawa; tel. /22/ 556 42 60; fax /22/ 556 42 62; e-mail: isp@isp.org.pl